Z kart historii Polski i świata – 11 listopada…

Jest 315 dniem w obecnie obowiązującym kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 50 dni.

Wydarzenia w Polsce, m. in.:

1882 – Otwarto odcinek linii kolejowej nr 207 Chełmża – Grudziądz.

1916 – Ciechocinek otrzymał prawa miejskie.

1928 – Przy okazji obchodów święta niepodległości Plac Saski w Warszawie przemianowano na Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego.

1937 – 4 osoby zginęły, a 8 zostało rannych w katastrofie lecącego z Krakowa do Warszawy samolotu pasażerskiego PLL LOT Lockheed L-10 Electra pod Piasecznem.

1937 – Pierwsze obchody Święta Niepodległości jako ustawowego święta państwowego.

1939 – Aresztowano profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

1943 – Witold Pilecki został awansowany do stopnia rotmistrza.

1957 – Premiera komedii filmowej Kapelusz pana Anatola w reżyserii Jana Rybkowskiego z rolą główną Tadeusza Fijewskiego.

1982 – Lech Wałęsa został zwolniony przez władze PRL z ośrodka internowania.

1998 – W katastrofie samolotu szkolnego PZL TS-11 Iskra pod Otwockiem zginęli piloci mjr Tomasz Pajórek i mjr Mariusz Oliwa, którzy wykonywali lotnicze rozpoznanie pogody przed defiladą z okazji Narodowego Święta Niepodległości.

2011 – Doszło do zamieszek ulicznych podczas Marszu Niepodległości w Warszawie.

2013 – Doszło do zamieszek ulicznych podczas Marszu Niepodległości w Warszawie i podpalenia „Tęczy” na warszawskim placu Zbawiciela

Wydarzenia na świecie, m. in.:

308 – Licyniusz został cesarzem rzymskim.

1208 – Po abdykacji w roku 1206 Otto IV został ponownie wybrany na króla Niemiec.

1417 – Oddone Colonna został wybrany na papieża i przyjął imię Marcin V.

1480 – Chan Wielkiej Ordy Ahmed – chan, po napotkaniu wojsk ruskich nad rzeką Ugrą nie odważył się na atak i odszedł w stepy. Wydarzenie to jest przyjmowane jako umowny koniec mongolskiej dominacji nad Rusią.

1493 – Krzysztof Kolumb odkrył karaibską wyspę Saint Martin.

1572 – Duński astronom Tycho Brahe odkrył supernową w gwiazdozbiorze Kasjopei.

1817 – W Neapolu odbyła się premiera opery Armida Gioacchino Rossiniego.

1842 – W browarze w Pilznie rozpoczęto rozlewanie nowego gatunku piwa dolnej fermentacji Pilsner Urquell.

1843 – Ukazała się baśń Brzydkie kaczątko Hansa Christiana Andersena.

1855 – 6641 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Edo (obecnie Tokio)

1889 – Waszyngton został 42. stanem USA.

1895 – Ukonstytuował się Kościół polskokatolicki w Chicago.

1909 – Rozpoczęto budowę bazy amerykańskiej marynarki wojennej Pearl Harbor na Hawajach.

1918 – W wagonie kolejowym w lesie pod francuskim Compiègne podpisano układ rozejmowy pomiędzy Ententą a Cesarstwem Niemieckim, który zakończył I wojnę światową.

1921 – Odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza na Narodowym Cmentarzu w Arlington pod Waszyngtonem.

1923 – Dwa dni po zdławieniu puczu monachijskiego został aresztowany Adolf Hitler.

1926 – W USA otwarto Drogę 66, Route 66 lub też U.S. Route 66, popularnie Mother Road pol. Droga-matka[1] lub Autostrada Willa Rogersa o długości 2.448 mil (3.939 km) łącząca Chicago z Los Angeles, a od 1936 przedłużona do Santa Monica. Przebiegała przez stany Illinois, Missouri, Kansas, Oklahomę, Teksas, Nowy Meksyk, Arizonę i Kalifornię, by zakończyć swój bieg w Los Angeles. Route 66 została oficjalnie skreślona z listy autostrad krajowych 27 czerwca 1985, kiedy została zastąpiona przez autostradę Interstate 40. Uznano wtedy, że istniejące jeszcze jej odcinki nie odpowiadają wymogom nowoczesnych dróg międzystanowych.

1937 – Wojna chińsko – japońska: wojska japońskie zdobyły Szanghaj.

1940 – Kampania śródziemnomorska: w nocy z 11 na 12 listopada brytyjskie samoloty torpedowe przeprowadziły śmiały atak na bazę włoskiej marynarki wojennej w Tarencie.

1942 – Bitwa o Atlantyk: brytyjski okręt podwodny HMS Unbeaten został zatopiony omyłkowo wraz z całą załogą przez samolot RAF Coastal Command w Zatoce Biskajskiej.

1942 – Zwycięskie starcie holenderskiego zbiornikowca MV Ondina i eskortującej go indyjskiej korwety HMIS Bengal z dwoma japońskimi krążownikami pomocniczymi (rajderami) Aikoku Maru i Hokoku Maru na Oceanie Indyjskim.

1947 – Premiera filmu Dżentelmeńska umowa w reżyserii Elii Kazana.

1965 – Należący do linii lotniczych United Airlines Boeing 727 lecący z Nowego Jorku do San Francisco rozbił się podczas próby międzylądowania w Salt Lake City; zginęły 43 osoby, a 48 zostało rannych.

1966 – NASA: rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Gemini 12, ostatnia w ramach Programu Gemini.

1975 – Angola proklamowała niepodległość od Portugalii.

1981 – Wszedł do służby pierwszy okręt podwodny systemu rakietowego Trident USS Ohio z napędem atomowym. Ma 170 m długości i wyporność 16.741 t na powierzchni oraz 18.750 t w zanurzeniu.

1982 – Rozpoczęła się misja STS-5 wahadłowca Columbia.

1983 – Dokonano oblotu hiszpańskiego samolotu pasażerskiego i transportowego CASA CN-235. Wyprodukowano ponad 280 egzemplarzy.

1987 – Obraz Irysy Vincenta van Gogha został sprzedany na aukcji za sumę 53,9 mln dolarów amerykańskich (wliczając 10% prowizję domu aukcyjnego).

1989 – Wszedł do służby amerykański lotniskowiec z napędem atomowym USS Abraham Lincoln. Ma 333 m długości, wyporność 104 tys. t. Załoga liczy 3.200 ludzi oraz 2.480 personelu lotniczego. Na jego pokładzie mieści się 90 samolotów.

1990 – Ukazało się pierwsze wydanie dziennika Rossijskaja Gazieta. Średni nakład wynosi 432.000 egzemplarzy.

1992 – Krótko po starcie z lotniska Twer-Migałowo w Rosji rozbił się wojskowy samolot transportowy An-22; zginęły wszystkie 33 osoby na pokładzie.

1995 – Uruchomiono metro w baskijskim Bilbao (Hiszpania).

2000 – 155 osób zginęło w pożarze kolejki górskiej w austriackim Kaprun.

2008 – Statek pasażerski RMS Queen Elizabeth 2 wypłynął w swój ostatni rejs. 27 listopada 2008 r. i, oflagowany banderą Zjednoczonych Emiratów Arabskich, został zamieniony w pięciogwiazdkowy hotel.

Urodzili się m. in.:

989 – Gizela Szwabska, królowa i cesarzowa niemiecka (zm. 1043).

1050 – Henryk IV Salicki, cesarz rzymsko – niemiecki (zm. 1106).

1449 – Katarzyna z Podiebradów, królowa węgierska (zm. 1465).

1599 – Maria Eleonora Hohenzollern, księżniczka brandenburska, królowa Szwecji (zm. 1655).

1711 – Stiepan Kraszeninnikow, rosyjski podróżnik, geograf, botanik, badacz Syberii, Kamczatki i Wysp Kurylskich (zm. 1755).

1729 – Louis Antoine de Bougainville, francuski żeglarz, badacz Oceanii (zm. 1811).

1748 – Karol IV Burbon, król Hiszpanii (zm. 1819).

1774 – Marcin Dunin, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski (zm. 1842).

1864 – Alfred Hermann Fried, austriacki pisarz, pacyfista, laureat Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1911 (zm. 1921).

1869 – Wiktor Emanuel III, król Włoch (zm. 1947).

1882 – Gustaw VI Adolf, król Szwecji (zm. 1973).

1890 – Konstanty Maciejewicz, polski kapitan żeglugi wielkiej, „Kapitan Kapitanów”, „Macaj”, ostatni komendant „Lwowa” i pierwszy komendant „Daru Pomorza”. Wykładowca w szkołach morskich w Tczewie, Gdyni i Szczecinie (zm. 1972).

1912 – Nina Andrycz, polska aktorka (zm. 2014).

1924 – Andrzej Łapicki, polski aktor (zm. 2012).

1934 – Elżbieta Krzesińska, polska lekkoatletka, skoczkini w dal. Mistrzyni olimpijska z 1956 r. w Melbourne (Australia) i srebrna medalistka olimpijska z Rzymu w 1960 r. Była rekordzistką świata w skoku w dal (6,35 m). Na Mistrzostwach Europy Elżbieta Krzesińska zdobyła dwa medale: brązowy w Bernie 1954 i srebrny w Belgradzie 1962. Wielokrotnie zdobywała mistrzostwo Polski w wielu dyscyplinach: w skoku w dal (1952, 1953, 1954, 1957, 1959, 1962, 1963), w biegu na 80 m przez płotki (1957) oraz w pięcioboju (w 1953 i 1962). Ustanawiała rekordy Polski we wszystkich tych konkurencjach, również w skoku wzwyż (1956). Z wykształcenia jest lekarzem stomatologiem.

1935 – Bibi Andersson, szwedzka aktorka. W latach 50. wystąpiła w wielu filmach Ingmara Bergmana (m. in. w Siódmej pieczęci i Tam, gdzie rosną poziomki), stając się uosobieniem dziewczęcego wdzięku i niewinności. Za rolę w filmie U progu życia otrzymała zbiorową nagrodę aktorską na festiwalu w Cannes.

1948 – Andrzej Czok, polski himalaista. Swój pierwszy ośmiotysięcznik zdobył 4 października 1979 roku, kiedy to grupa himalaistów w składzie: Andrzej Czok, Jerzy Kukuczka, Zygmunt Andrzej Heinrich, Janusz Skorek weszła na szczyt Lhotse. Niespełna rok później z Kukuczką stanął na szczycie najwyższej górze świata, Mount Evereście, a następnie samotnie w 1982 roku na Makalu. Swój czwarty ośmiotysięcznik – Dhaulagiri – zdobył ponownie z Kukuczką, a stało się to 21 stycznia 1985 roku. Zmarł 11 stycznia 1986 w obozie III na obrzęk płuc, a jego ciało spoczęło w szczelinie lodowej na południowej ścianie Kanczendzongi, którą wcześniej zdobywał (zm. 1986).

1956 – Włodzimierz Kowalewski, polski pisarz. Opublikował m. in. zbiory wierszy Idę do Ciebie spod sklepionego łuku bramy (1981) i Epoka przyćmiona (1981), zbiory opowiadań Cztery opowiadania o śmierci (1993), Powrót do Breitenheide (1997), Światło i lęk. Opowiadania starej daty (2003), powieści Bóg zapłacz! (2000), Excentrycy (2007) i Ludzie moralni (2012). Za powieść Bóg zapłacz! i zbiory opowiadań Powrót do Breitenheide oraz Światło i lęk był nominowany do Nagrody Literackiej NIKE (1998, 2001, 2004).